Chuyên đề nghiên cứu trao đổi

Bảo tồn và phát huy tục dựng cây nêu ngày Tết ở Đô thị cổ Hội An.  

Từ thế kỷ XVI - XVIII, Hội An là một đô thị thương cảng quốc tế sầm uất bậc nhất xứ Đàng Trong, là nơi giao lưu và tiếp biến của nhiều nền văn hóa khác nhau, tạo điều kiện cho sự hình thành nên một Hội An với bản sắc văn hóa đặc trưng, đa dạng mà thống nhất gắn với những giá trị văn hóa - lịch sử được hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ. Trong hệ thống các giá trị văn hóa truyền thống ấy, không thể không nhắc đến tục dựng nêu.

Cảm thức mừng xuân ơn Đảng  

Tết Nguyên Đán - Bính Ngọ 2026 sắp về! Trong thời khắc này đồng bào cả nước và muôn triệu người dân nước Việt đang ở khắp năm châu đều hòa chung cảm thức hướng về nguồn cội, thành kính tri ân tổ tiên và một tình yêu son sắc đối với Tổ quốc thiêng liêng! Đón chào mùa Xuân của đất nước cũng là dịp chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh.

Một số sự kiện liên quan đến Hội An vào năm Ngọ qua các tài liệu lịch sử

Với vị thế địa lịch sử - văn hóa, Hội An từ rất sớm là nơi giao thương, buôn bán của các nước trong khu vực và trên thế giới. Vào thời kỳ Lâm Ấp - Champa, Hội An đã là một thương cảng có thuyền buôn nước ngoài đến buôn bán và đã có một số tác phẩm mô tả, giới thiệu nhiều thông tin quý giá về Hội An trong Tấn thư, Đường thư, một số thư tịch cổ Ả Rập.

Tổ chức không gian - kinh tế làng xã ở Hội An đầu thế kỷ XIX qua tư liệu địa bạ triều Nguyễn

Trong hệ thống quản lý lãnh thổ của nhà nước quân chủ Việt Nam, địa bạ giữ vai trò là loại hình văn bản để xác lập phạm vi hành chính, cơ cấu sở hữu ruộng đất và tổ chức xã hội ở cấp làng xã. Không chỉ phục vụ mục đích thuế khóa và quản lý dân cư, địa bạ còn phản ánh một cách toàn diện mối quan hệ giữa con người với đất đai, giữa nhà nước với cộng đồng cư dân ở địa phương.

Nhà ba gian phòng lồi - Ngôi nhà của ký ức và hoài niệm

Ngôi nhà không chỉ là công trình kiến trúc để che chắn nắng mưa, mà còn là biểu tượng cho tổ ấm, nơi có tình thân, sự an toàn, bình yên, nơi con người thuộc về. Ngôi nhà cũng là nơi lưu giữ ký ức và gắn kết các thành viên trong gia đình, mang giá trị tinh thần sâu sắc.

Yếu tố gió mùa trong cấu trúc, tổ chức hoạt động của thương cảng Hội An

Ca dao trong dân gian Hội An về thói hư tật xấu

Những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An năm 2026

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu Đô thị cổ Hội An

Di sản tư liệu là bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa nhân loại. Thuật ngữ Di sản tư liệu được sử dụng trong Chương trình Ký ức thế giới do UNESCO khởi xướng vào năm 1992. Thuật ngữ này dùng để chỉ những tài liệu, tư liệu có giá trị đặc biệt, có ý nghĩa lâu dài cho cộng đồng, quốc gia và nhân loại, bao gồm văn bản, sách báo, bản vẽ, sơ đồ, bản đồ, bản nhạc, ảnh, phim, âm thanh, tư liệu số, vv… phản ánh ký ức tập thể và sáng tạo của con người qua các thời kỳ.

Một ngôi nhà cổ độc đáo ở Bàu Súng, Hội An Tây

Thanh Hà là một làng/xã được hình thành khá sớm, vào khoảng thế kỷ XVI. Toàn bộ diện tích làng Thanh Hà nay thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng. Trải qua bom đạn khắc nghiệt của chiến tranh, nhiều nhà cổ trên địa bàn làng Thanh Hà xưa đã bị hư hại, nay dường như chỉ còn lưu lại một vài ngôi nhà ở Nam Diêu, Bàu Súng. Nhà ông Nguyễn Giàu ở tổ dân phố Bàu Súng là một trong số đó.

Hội An - Hai năm gia nhập mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO

Nhiều thế kỷ trước, Hội An đã từng là nơi những con tàu vượt biển cập bến, nơi những nền văn hóa gặp gỡ và giao thoa tạo nên một thương cảng quốc tế sầm uất. Hiện nay, trong vai trò là Thành phố Sáng tạo được UNESCO công nhận, Hội An một lần nữa bước lên hành trình hội nhập mới, với động lực không còn là gấm vóc, hồ tiêu hay tơ lụa như xưa mà là tri thức, văn hóa và sức mạnh sáng tạo của cộng đồng.

Đô thị cổ Hội An - Một tài nguyên quý cho sự phát triển du lịch bền vững của thành phố Đà Nẵng

Một số văn bằng về bổ dụng các chức quan trong hệ thống giáo dục triều Nguyễn trong tài liệu Hán Nôm ở Hội An

Vào thời nhà Nguyễn, hệ thống giáo dục, khoa cử được chú trọng quan tâm và phát triển mạnh. Sách Đại Nam thực lục ghi: “Khoa mục là con đường bằng phẳng của học trò, thực không thể thiếu được. Phải nên giáo dục thành tài rồi sau khi thi Hương, thi Hội lần lượt được cử hành, thì người hiền tài nối nhau lên giúp việc”.

Cách tiếp cận của UNESCO về Di sản Văn hóa thế giới và khuyến nghị liên quan đối với đô thị cổ Hội An trong bối cảnh mới

Đô thị cổ Hội An thường được nhắc đến như một trong những trường hợp bảo tồn tốt ở châu Á, với đặc điểm của một quần thể các di tích gắn liền với cộng đồng cư dân địa phương, đa dạng hình thức sở hữu và hầu hết các di tích vẫn đang được sử dụng với chức năng không gian văn hóa sống động. Đã có nhiều chính sách biện pháp quản lý, như: “Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát triển giá trị Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An gắn với phát triển thành phố Hội An và du lịch giai đoạn 2012 - 2015”.

Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An gắn với phát triển thành phố Hội An và du lịch giai đoạn 2012 – 2025

Trải qua mấy trăm năm tồn tại, dù phải chịu bao tác động khắc nghiệt nhưng quần thể di tích kiến trúc cùng với nếp sống thị dân và những giá trị văn hoá phi vật thể của Đô thị di sản độc đáo Hội An luôn được các thế hệ cư dân nơi đây trân quý gìn giữ và trao truyền gần như nguyên vẹn đến hôm nay, mang ý nghĩa như một “bảo tàng sống” mà không dễ nơi nào có được.

Việc quản lý đô thị Hội An dưới thời Pháp thuộc

Sự hiện diện của người Pháp ở Đông Dương nói chung và ở Việt Nam nói riêng trong gần một thế kỷ đã để lại nhiều dấu ấn cho đến ngày nay. Không khó để nhìn thấy dấu ấn đó qua quy hoạch đô thị theo phong cách kiến trúc Pháp (có khi được gọi là kiến trúc thuộc địa Pháp) tại đô thị các nước Đông Dương hiện nay.

Một vài thông tin về vị quan tứ phẩm Nguyễn Viết Ngôn qua tư liệu

Nguyễn Viết Ngôn, người làng Cẩm Phô (nay là phường Hội An, thành phố Đà Nẵng), làm quan dưới triều nhà Nguyễn, từng giữ đến chức Minh Nghĩa Đô uý Quản cơ cơ Trung Chấn thuộc Trung quân, trật chánh tứ phẩm.

Bài học thực tiễn về công tác bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An

Hội An là một địa chỉ - Di sản văn hóa, nơi duy nhất của khu vực Đông Nam Á được bảo tồn hầu như nguyên vẹn tính chân xác - tính nguyên mẫu với những nét truyền thống (bố cục, quy hoạch, kiến trúc) của một đô thị thương cảng thuyền buồm và là di sản đô thị.

Bão, lụt ở Quảng Nam nửa đầu thế kỷ XIX: Chính sách ứng phó của triều Nguyễn

Quảng Nam có địa thế “kề núi sát biển”, là điểm tụ của gió mùa, mưa lớn tạo nên các dòng chảy mạnh từ thượng nguồn đổ ra biển thông qua hệ thống sông ngòi dày đặc, biến nơi đây trở thành “rốn bão, lụt” của miền Trung.