THIỀN SƯ PHỔ THOẠI (1875 - 1954) NGƯỜI KHAI SƠN CHÙA LONG TUYỀN Ở HỘI AN

Thiền sư Phổ Thoại sinh năm Ất Hợi, 1875 tại xã Cẩm Kim, thị xã Hội An, nay là thành phố Hội An.Thiền sư lúc nhỏ có tên là Nguyễn Văn Thọ, có tư chất thông minh, tính tình cương trực nhưng khiêm nhượng nên mọi người rất yêu mến. Năm Đinh Hợi, 1887. Khi vừa tròn 12 tuổi, Thiền sư xuất gia theo học Hòa thượng Chương Đạo tại chùa Chúc Thánh với pháp danh Ấn Nghiêm, tự Tổ Thân. Đến năm 1895 lúc tròn 20 tuổi, Thiền sư được Hòa thượng Vĩnh Gia thọ giới với pháp hiệu là Phổ Thoại.

        Vào năm Kỷ Dậu (1909), được một Phật tử hiến cúng khu đất tại ấp Hậu Xá, xã Thanh Hà, Thiền sư xin phép Hòa thượng Vĩnh Gia ra lập một thảo am nhỏ lấy tên là Long Tuyền để tiện việc tu niệm, sau đó xây dựng Long Tuyền thành một ngôi chùa có quy mô lớn và được triều đình nhà Nguyễn ban sắc tứ vào năm Quý Dậu (1933). Như vậy, Thiền sư Phổ Thoại là người khai sơn chùa Long Tuyền và nối pháp đời 39 dòng Lâm Tế Chúc Thánh.

        Trong quá trình tu đạo và giảng giải Phật pháp, Thiền sư Phổ Thoại đề ra những nguyên tắc và giới luật riêng cho các môn đồ, Thiền sư đã đào tạo được nhiều vị đệ tử có những cống hiến cho Phật giáo Quảng Nam hiện đại như Chơn Phát Long Tôn, Chơn Giác Long Hải… Trong những năm bị thực dân Pháp chiếm đóng và tàn phá ở Hội An, Thiền sư đi từng nhà an ủi và tìm cách giúp đỡ nhân dân xây dựng lại cuộc sống. Thiền sư thường dạy đệ tử: “Nước nhà mất thì đạo cũng không còn, nên cần phải có ý thức trách nhiệm đối với quốc gia”.

        Vào ngày mồng 9 tháng 4 năm Giáp Ngọ, 1954, Thiền sư viên tịch, thọ 80 tuổi. Di hài của Thiền sư được các tăng ni, môn đồ an trí trong bảo tháp tại phía Tây Nam chùa.
Thay cho lời kết về Thiên sư Phổ Thoại, chúng tôi xin giới thiệu bài minh của Tam giáp Tiến sĩ Hồ Mộng Hàn ca ngợi cảnh trí nguy nga của ngôi chùa Long Tuyền và công đức tu hành của Thiền sư như sau:

         Nguyên văn:

Long Tuyền nguy nga
Nhật xạ văn hà
Kỳ viên chi thọ
Hằng hà chi sa
Tất tượng chú chung
Thế biển tạo tháp
Giác giác đăng truyền
Tiên tiên hoa đạp
Trù thử quy y
Ấn Nghiêm thiền sư
Chúng sanh tận độ
Trường lặc phong bài

         Pháp tử Thích Chơn Phát tạm dịch:

Long Tuyền nguy nga
Mặt trời chói lòa
Vườn kỳ xanh tốt
Bãi cát sông Hằng
Thép tượng đúc chuông
Chế biển dựng tháp
Truyền đèn giác ngộ
Nối gót hoa tiên
Đến đây quy y
Thiền sư Ấn Nghiêm
Chúng sanh độ hết
      Bia ghi lâu dài    


 

Tài liệu tham khảo:
- Thích Như Tịnh (2008), Hành trạng chư thiền đức xứ Quảng, Nxb Tôn Giáo, Hà Nội.
- Thích Như Tịnh (2009), Lịch sử truyền thừa thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh, Nxb Phương Đông.