Đô thị cổ Hội An - Di sản Văn hoá Thế giới

https://hoianheritage.net

Đồng Chí Phan Văn Định với buổi đầu phong trào Cách mạng Hội An

Đồng chí Phan Văn Định, quê gốc ở Đức Thọ - Hà Tĩnh, là một trong những Hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Đà Nẵng. Đến tháng 4/1928, đồng chí Định được tổ chức Hội khéo léo bố trí vào làm lái xe cho tên công sứ Pháp Colombo ở Quảng Nam. Từ đây, đồng chí Định chuyển sinh hoạt ở Chi hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Hội An do đồng chí Pham Thêm làm Bí thư. Do công việc là lái xe cho tên Công sứ nên đồng chí Định có điều kiện nắm bắt được nhiều thông tin hoạt động của tên Công sứ, của Toà Công sứ cũng như nhiều thông tin quan trọng khác ở Quảng Nam. Từ đây, đồng chí trở một trong những cán bộ cốt cán của Hội, tham gia tích cực nắm bắt liên lạc, gây dựng được nhiều cơ sở cách mạng mới để tổ chức in ấn, tuyên truyền hoạt động của tổ chức cách mạng.
Đồng Chí Phan Văn Định với buổi đầu phong trào Cách mạng Hội An
                 
          
       Qua hồi ký của đồng chí Trần Thị Dư có thể thấy vai trò đầu mối trong công tác chuẩn bị vật tư và tổ chức in ấn tài liệu tuyên truyền của đồng chí Phan Văn Định. Đồng chí Dư nhớ lại: …Liên lạc ra Đà Nẵng, cứ 2, 3 tuần tôi đi một lần. Lúc đầu tôi gặp chị Giang người Nghệ An, sau gặp chị Ái tại ngã 5 để nhận tài liệu… và đi ô tô đem về nhà anh Vân, gọi đồng chí Định ra nhận. Sau một thời gianm, thấy việc đưa tài liệu nhiều như thế sẽ gây nguy hiểm, dễ bị lộ, các đồng chí bảo lấy mẫu in đem về và đồng chí Định dùng cái kho để đổ ô tô trong toà sứ làm chỗ in. Đồng chí Định mua mực in, còn tôi mua đông sương để in.

       Sau một thời gây dựng phong trào và dưới tác động của sự kiện Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, ngày 28 tháng 3 năm 1930, tại địa điểm Cây Thông Một, Đảng bộ Cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Nam lâm thời ra đời. Đồng chí Định vinh dự nhận nhiệm vụ làm Bí thư đầu tiên của Tỉnh Đảng bộ. Trước đó, đồng chí Phan Văn Định đã chủ trì chuẩn bị, bí mật mua sắm vật tư in ấn ở Đà Nẵng nên vào ngày ra đời Tỉnh Đảng bộ lâm thời, báo Lưỡi Cày – cơ quan ngôn luận của Tỉnh đảng bộ cũng ra số đầu tiên.

          Do hoạt động in ấn trong nhà kho để xe ôtô dễ bị lộ nên đồng chí Phan Văn Định cùng các đồng chí trong Tỉnh bộ lâm thời đã linh động chuyển cơ sở in ấn. Việc chuyển cơ sở in ấn được bố trí tài tình bằng cách tổ chức đám cưới giả giữa đồng chí Trần Thị Dư với đồng chí Lội và thuê một ngôi nhà ở Xóm Da để ở và làm nơi in ấn, phát hành tài liệu, hội họp.

          Với sự bố trí tài tình đó, đồng chí Phan Văn Định cùng các đồng chí trong Tỉnh bộ lâm thời đã tổ chức tốt cho đồng chí Trần Kim Bảng tuyên truỳên công khai trước quần chúng ở Chùa Quảng Triệu và treo cờ Đảng, rãi truyền đơn ở nhiều địa điểm quan trọng ở Hội An vào ngày 1/5/1930. Đến tháng 10/1930, sau sự kiện thực dân Pháp đàn áp các cơ sở cách mạng ở Quảng Nam, đồng chí Phan Văn Định bị địch bắt giam ở Lao Bảo. Về sau, đồng chí Phan Văn định công tác tại Quân khu IV và qua đời vào năm 1984, tại thành phố Vinh.

          Qua một số sự kiện đã nêu, có thế thấy đồng chí Phạn Văn Định đã góp phần đặt những dấu ấn đầu tiên và quan trọng trong việc thành lập Tỉnh Đảng bộ lâm thời Quảng Nam cũng như đã chủ trì gây dựng cơ sở, tổ chức những hoạt động cách mạng quan trọng nhất là công tác tuyên truyền vào thời gian đầu năm 1930 ở Hội An.

Tác giả: Trương Hoàng Vinh

Nguồn tin: Đặc san Nghiên cứu lịch sử xứ Quảng, số 5, 2014

Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://hoianheritage.net là vi phạm bản quyền
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây