Hến Cẩm Nam

"Ai qua phố hội Chùa Cầu
Ghé thăm Cao Lầu ông Cảnh, Bánh Xèo Tam Tam
Bên kia bánh đập Cẩm Nam
Chè Bắp, Hến trộn, Khoai lang ngọt bùi..."
                                           (Ca dao)

          Thật vậy, Hến Cẩm Nam từ lâu đã trở thành một món  quen thuộc, có mặt hàng ngày trong các bữa ăn của những gia đình bình dân cũng như khá giả ở phố Hội An:

 "Hến con nấu với ruột bầu
Chồng hòa vợ thuận, gật đầu khen ngon"
                                             (Ca dao)

          Sau những giờ lao động vất vả, cả nhà ngồi quây quần bên rổ khoai lang và tô canh hến bốc hơi nghi ngút, với cái vị bùi bùi của khoai lang, gặp phải dai dai, ngọt ngọt của hến với vị cay cay của ớt, của hành làm không khí gia đình ấm cúng hẳn lên. Hến không những nấu với bầu, ăn với khoai lang mà hến kia cộng với rau muống thái nhỏ thì ta được một tô canh hến tuyệt vời trong những ngày hè oi bức. Trước cái rét của mùa đông ước gì có được một tô cháo hến gạo lức sền sệt thơm phức trên mặt rải một ít cộng hành và tiêu thì thật chẳng có món nào bằng. Ngoài ra món hến trộn còn là đặc sản trong các quán ăn, nhà hàng. Trông đĩa hến trộn thật hấp dẫn từ con hến bé tí đến cộng rau, cộng hành xanh xanh và mít non trắng xắt mỏng. Cái vị dai dai, ngọt ngọt của hến gặp vị thơm , béo của những tép hành hương dòn tan, mùi đậu phụng rang thơm phức, vị thơm, cay của rau húng, ớt hòa cùng những sớ mít chín mềm ngọt đã làm món hến trộn Cẩm Nam trở nên độc đáo. Mít non giòn pha tí vị chát dường như đã tôn thêm cái ngọt, dai của con hến. Tất cả những hương vị này hòa quyện vào nhau làm cho người thưởng thức có một cảm giác khó quên và hơn thế nữa món ăn này đã thể hiện sự giao lưu văn hóa ẩm thực giữa miền núi và miền biển:

"Ai về nhắn với nậu nguồn
Mít non gởi xuống, cá chuồn gởi lên"
                                                (Ca dao)

            Hến là loại thức ăn tính mát, tuy ngọt ngon nhưng dễ bị lạnh bụng vì vậy phải kèm rau răm, mít non để đề phòng bụng dạ. Sựtính toán mới chu đáo làm sao.
           Ngày nay, hến Cẩm Nam rất quen thuộc với người dân phố cổ và những vùng lân cận như  Đà Nẵng, vào tận Hương An, Tam Kỳ. Mỗi sáng khi bình minh chưa kịp ửng hồng, đường phố mới lác đác vài người thì đã nghe tiếng hến rao kéo dài lảnh lót. Những gánh hến theo đôi chân thoăn thoắt của những cô gái tuổi vài ba mươi len lỏi vào tận các kiệt phố để bán cho những người dậy sớm làm bưeã điểm tâm. Tuy sẵn có nhiều món ăn ngon nhưng người dân phố vẫn thích dùng món hến ăn với bánh tráng sống hoặc khoai lang vào buổi sáng. Nước hến ngọt làm mềm những miếng bánh tráng bẻ vụn hoặc những miếng khoai vùng cát nhiều bột thơm lừng. Người già và trẻ em dùng món này sẽ rất nhuận trường, nhẹ bụng.
            Ngày nay, nghề hến là mũi nhọn trong công cuộc phát triển kinh tế gia đình tại địa phương. Có dịp bạn đến với phố cổ Hội An, bạn không những được thăm chùa, miếu mộ mà còn được tận hưởng, thưởng thức những món ăn dân dã, trong đó có hến và bạn sẽ nhớ mãi, thỏa mãn và hài lòng cho một chuyến đi đầy thú vị và hấp dẫn./.